İbrahim Afyon: “Biz içinden kırılırsa hayatın başladığı, dışından kırılırsa beslenmenin başladığı bir yumurta mucizeden bahsediyoruz.
-Yumurta sektöründe Kayseri’nin payı nedir?
Yumurta sektöründe Kayseri’nin payı, oran vermek ne kadar doğru olur bugün için tam bilmiyorum. Bayağı bir kan kaybettik son 10 senede. Bundan 5 sene önce Türkiye’nin ilk 5’indeydik. Şuanda diğer iller yatırım alınca Kayseri biraz daha şu son 2 ayı saymazsak krizi ön gördüğü için yatırıma odaklanmadı. Yatırıma odaklanmayınca Türkiye genelinde biraz daha 7.8 sıraya geriledi. Şuanda 3 buçuk milyon yumurtlayan hayvanımız var. Bu yeni yatırımda öncelikli bölgeler Mardin’dir, Diyarbakır’dır, Gaziantep’tir buralara verilen öncelikten dolayı ilerlemesi ile biz geride kaldık. Yoksa normalde geriye gitmedik.
-Başkanım Yumurta üreticisinin sorunları nelerdir?
Yumurta üreticisinin bir sorunu var o da yumurtası para etmiyor. Onun da kaynağına indiğimiz zaman arz talep dengesinde arzı yönetemediğinden. Yani şuan da tüccarın belirlediği fiyat üzerinden vermek zorunda. Üretici ürettiği ürüne 10 lira diyemiyor. Bununda ürettiği maliyetin biraz üzerine çıktığında yumurta pahalı oluyor. Maliyetin altına düştüğü zaman üretici zarar ediyor. Bu maliyetin düşmediği zamanda bunu 17 ay yaşadık. 17 ay resmen zarar ettik. Ortalaması 36 kuruşa malettik, 28 kuruşa sattık resmi olarak. Lakin son 2 ayda maliyetimize gelen artışlarla paralel olarak can havliyle batan sek- tör ürününe zam yaptı. %100 zam yapıldı diye bir şey var. Böyle bir algı var. Lakin yumurtaya %100 zam geldi diyebilmek için başlangıç fiyatına bak- mak lazım. Başlangıç fiyatımız %50 zarar ediyorsa %100 zam ge- lince maliyetine çıkar. Zam ge- lince üretici %15 kar etti. Ve bugün tekrardan 57 kuruş mali- yetimiz olan yumurtamız 53 ku- ruşa bizden çıkışı oldu.
-Kış ayları ile birlikte yumurta fiyatları artışa geçiyor bu kez pandemi ile zirve yaptı bunun nedeni nedir?
Yem girdilerindeki artış. Dünya piyasasındaki hammadde fiyatının artışı ile beraber soya üzerinde ithal edeceğimiz ürün yelpazesi daraldığı için fiyatlar ani yükseldi. Çin’in Hindistan’ın, Avrupa birliğinin özellikle de protein kaynaklarını depolamasındaki istek dünya hammadde piyasasında daralma oluşturdu. Bu daralmadan kaynaklı Amerika ve Arjantin üzerindeki ihracatı biraz kısma oldu. Bizim hammaddeye ulaşmmamız daralınca fiyatlar pik yaptı. -Bu yükseliş devam edecek mi? Yok yükseliş devam etmeyecek. Etmeyecek derken bizim ham maddedeki artık son zamanlara yaklaştık. Mart’a kadar Nisan’a kadar ham maddemiz bizim sezon sonudur. Fiyatların pik yaptığı dönemdir. Bu fiyatların pik yaptığı dönemde ham maddecilerin daha da artacak düşüncesi ile piyasaya arzı daralır. Arz daraldıkça fiyat artar. Toprak Mahsulleri Ofisi eğer zamanında piyasaya ürün sürer veya açıklama yaparsa ham maddeciler, Şu anda hammaddemiz yeter piyasaya sürülmediğinden artıyor. Ham madde piyasaya sürülürse artış beklemiyoruz. Şuan da göstergeler iyi gidiyor. Lakin bilmediğimiz bir konuda ham madde fiyatları yükselirse ona diyeceğimiz bir şey yok. Bizim yumurtamızın fiyat artışı ham madde fiyatı ile paralel değil. Ters orantılı da olabilir. Ham maddemiz artarken yumurta fiyatımız düşebiliyor. Bugünlerde Cumhurbaşkanının gıda fiyatlarına müdahale etmesi bizde tedirginlik uyandırdı ama biraz önce gelirken ihracat genel müdür yardımcısı ile görüştüm. Böyle bir şey var mı dedim yok dedi.
-Peki bu fiyat konusu niye bu kadar gündemde tutuluyor?
Biz yumurtaları beyaz 63-72 gram large sınıfı üzerinden konuşuyoruz. Biz bunun üzerinden şu dakika itibari ile zararına piyasaya sürüyoruz. 57 kuruş maliyet, 53 kuruş piyasaya arz. Lakin piyasa da sarı kabuk gezen tavuk yumurtası, köy yumurtası olduğundan dolayı bunların fiyatı pahalı. Bu fiyattan dolayı vatandaş şikayet etti. Bir de ani yükseliş olduğu için tepki var. Bir de aralık ayında yıllık enflasyon rakamları açıklanacağı için muhalefet olsun medya olsun hükümete karşı bir isyan mı deyim kazan kaldırma mı deyim veya da şikayet konusunu ayyuka çıkarttılar.
-Gerçekten yumurta da belirtildiği kadar artış var mı?
Bütün eleştiri 1 hükümetin yıllık enflasyona nasıl diyeyim dengeleme muhalefetin de bu ekonomik pahalılığın faturasını yumurtaya kestiler. Yumurta üzerinden tartışma yapıldığı için yumurta bu kadar ön planda. Yoksa yumurtada aşırı artış yok.
-Başkanım, yumurta üreticisinden çıkış fiyatı ile komisyoncu ve market fiyatları arasında nasıl bir fark var ?
Son günlerdeki flaş konu bu. Üreticiden maliyetin altına çıkıyor dediğimiz beyaz yumurta, sarı evet biraz daha masraflı olduğu için bir tık daha maliyetli. Mesela 57 kuruşa beyaz large yi malediyoruz. 59 kuruşa belki 60 kuruşa sarıyı malediyoruz. Lakin pazara giderken üreticiden çıkış fiyatı 70 kuruş sarı yumurta sarı yumurta kazanıyor beyaz yumurta zarar ediyor. 70 kuruşa üreticinin pazara sunduğu ambalaj gideri, nakliye gideri, aracı karı, market karı derken 90-95 kuruş olması lazım. 90-95 kuruştan sonraki fiyatlar beyaz large için pahalıdır. 1 liranın üzerindeki fiyatlar pahalıdır, gereksizdir. Haaa sertifikası varsa organik olabilir. Onun maliyetleri daha yüksektir istediği fiyata satabilir. Tüketici de istediği fiyata alabilir. Onlara ödediği 1.5 liralık rakam bizim pahalı rakamlarımız değildir. Eğer ki bizim yumurtamız o rakamlara satılıyorsa pahalıdır. Burada bir satıcının tezgahtarın haksız karı vardır. Şu gün itibari ile beyaz large yumurtamız marketlerde 85 kuruşa bulunabilir. Buna kimse itiraz edemez. O da bizim zarar rakamımızdan dolayı 85 kuruş bu marketlerde doğaldır normaldir. Lakin aynı yumurtayı 1 liraya, 1.5 liraya satıyorsa başka bir market veya pazar burada tüketici haklı olarak isyan edebilir. Devlette onun tedbirini alıyordur. Onlara tedbir alırken biz eziliyoruz.
-Yumurta pahalı ama yumurta sektöründe bir daralma var bunu neye bağlıyorsunuz ?
Pahalılığın kaynağı sektörün daralması. Biz 17 ay önce bugünü işaret ettik. Bu Irak krizi ile başlıyor. 2019’un 5. Ayı. Irak ithalatı durdurdu biz yarı fiyatına sattık. Biz yarı fiyatına satarken aynı şu ifadeleri kullandık. Dedik ki “Bu sektör batıyor, bu sektör daralıyor, zararına veriyor. Yakın zamanda yumurtayı 1 liraya yersiniz” . Ama bizim yakın zamanda dediğimiz 17 ay sürdü. 17 ay sonunda biz artık bittik. Krediye boğulduk. Evimizi sattık, arabamızı sattık, her şeyi sattık. Yeme ve ham maddelere zam geldiği için bir refleks ile zam yaptık. Zam yapınca evet vatandaş da bizim zarar ettiğimizi biliyorlardı. Artışın kaynağı sektörün daralmasından kaynaklı.
-Organik yumurta, gezen tavuk yumurtası gibi bir çok terim var. Bunlar ne kadar inandırıcı ve farkları nelerdir ?
Bizim birkaç sene önceki işaret buyurduğumuz asıl temel burası. Hiçbir yumurtanın birbirinden farklı olduğunu kanıtlayan bilimsel bir çalışma yok. Organikte şu özellik var. Hayvanın GDO’suz yemle beslenmesi lazım. Hiçbir zirai ilaç kullanılmayan tarlada, hiçbir zirai ilaç kullanılmamış ürün elde edilen yemle beslenmesi lazım. Hayvanının hiçbir şekilde ömrü boyunca ekstra vitamin ve mineral almaması lazım. Şimdi var olduğu iddia edilen Türki- ye’de 2 tane fabrikada üretilen ithalatı dahi GDO’suz mısır, GDO’suz küsbeler, soya fasulyeler ki bu binde bir ihtimal o kadar zor ve karayoluna 400 metre yakın olmayan çiftliklerden üretilen, hayatı boyunca zirai ilacın kullanıldığı tarlanın yanında dahi olmamış olmalı. Ne hayvanın barınağına ne de yemine. Evet bunlar olursa bunlar organiktir. Sertifikası olur. Sertifikasyon kuruşlarının verdiği belge olur. Türkiye çapında bir yıl boyunca organik üretim 10 milyonu bulmuyor. 10 milyonu İstanbul bir günde tüketiyor. Düşünün bütün marketlerde var anlamıyla. Şimdi isim vermeyeyim bir ilde organik tavukçular birliği diye bir birlik kurdular, 36 tane arkadaş haftalık 600 bin tane üretimi var. Şimdi dışarıdan yumurta alıp da orga- nik yumurta gönderdiklerini söylüyorlar. Dışarıdan aldıklarının ne kadar organik olduğunu siz değerlendirin.
-Başkanım fiyatlar düşer mi düşerse yeniden ne zaman düşer ?
Şuan da zaten devletimizin çalışmaları da bu yönde. Bizim de rahatsız olduğumuz bu pahalılığı önleye- ceğiz, çalışması var. Bu çalışma neticesinde biz zaten zarar ediyoruz. Bu saatten sonra düşmesi bizi tama- men batırır. Düşme olması için devletin bize yem desteği vermesi lazım. Şuanda da öyle bir destek yakın zamanda gözükmüyor. Bu fiyat artışından dolayı ihracatı kısarım tehtidi ile evet fiyatlar düşer. İhtimal dahilinde. Ama o zaman da ben batarım. Sen 1 ay ucuz yumurta yersin tüketici olarak. Ama ben battıktan sonra 2 liraya yumurta yersin. Bugünde olduğu gibi. Geçmişte hatırlarsınız 5 TL’ye 30’lu ambalajlı yumurta satıldı Düvenönü'nde. Biz o gün dedik ki biz batıyoruz. Yarın bir gün bunun bedelini ödersiniz. Ki ödüyoruz şuan da tüketici olarak. 17 ay biz zarar ettik, battık. Vatandaş gerçekten değerinin altında yedi . Ama şimdi değerinin üstünde diyemiyorum. Değerinde yumurta yedi. Bunun ortalamasını yıl ortalamasını yemiş olsaydı ben batmazdım. Üretici de şimdi hala 25 TL’ye yumurta yiyordu. Bugün şu an da 25 TL’ye yumurta yersen Ben gene batarım. Vatandaşların bugünlerde 28 TL ile 30 TL arasında yumurta yemesi lazım. Benden de 18 TL’ye bu yumurtanın çıkması lazım. Ben 18 TL’ye satarsam 27 -28 TL’ye kadar ambalaj, nakliye, aracı karı, market karını koyduğumuz zaman 27- 28 TL bu yumurta için normal fiyat.
-Başkanım tesis olarak kapasiteniz nedir ?
300 bin adet üretimimiz var. 300 bin adette fason üretim yaptığımız tedariğini sağladığımız, yumurtasını aldığımız yerler var. Toplamda günlük 600 bin adet yumurtaya hükmediyoruz.
-Başkanım son olarak küçük ölçekte bu işe girmek isteyenlere tavsiyeleriniz nelerdir. Zaten şimdiki bu fiyat artışının temelinde de bu küçük ölçekli işletmeler var. Evet herkes yumurtaya güvensizliğinden bahçesinde bağında tavuk yetiştirmek istiyor. Saygıyla karşılıyoruz. Arkadaşım bağında bahçesinde aynı tavuğu yetiştiriyor. Ama 100 tavuktan 60-65 yumurta anca alıyor. Sebebi ise yemi veremediğinden. Ev artıklarından bahçe artıklarından beslenmesi. Bir hayvan protein, enerji, ısı dengesini sağlayamadığı için yumurtlamaz. Şimdi üşüyen hayvan ne kadar yerse yesin kendini ısıtması için kullandığı için yumurta yapamaz. Tülüğe bu yüzden girer. Şimdi herkes fabrikasında, bağında, bahçesinde doğal yumurta yapacağım diye küçük ölçekli yumurta yapıyor. 300 tane 500 tane yapanlar da var. Bunlar bizim yemi yedirmediği sürece yumurtlatamıyorlar. Şimdi 10-15-20 tane tavuk bahçe tavukçuluğudur. Hepsine saygımız var. Bizim evimizde salça yaptığımız gibi, turşu yaptığımız gibi yapabilir. Lakin, iş boyutu düşünüp 300- 500 -1000 1500 yapacağım diyorsa tavsiyem şudur ki pazarını ayarlamadan bu işe girmesinler. Son 6 ay da 1 sene de evet gezen köy tavuğuna rağbet olduğu için fiyat artışı var. Karlı gözüküyor. Ama bunu gerçekten o kar için yapıyorsan meşakkati de çok ağır. Ve ondan sonra sistem şuna kayıyor. Bizim işletmelerden alınan yumurtalar gezen tavuk diye satılıyor. Burada bir aldatmaca var. Bunu il müdürlüğünün, bakanlığın denetlediği her işletme bizim işletmemizdir. 50 tavuğu da olsa, 500 tavuğu da olsa 5 milyon tavuğuda olsa bizim ilgilenmemiz gereken yumurtadır. Lakin kayıt dışı küçük işletmeler sağlıksız ortamlarda yapıyorsa, bu bizim rakibimizdir. Çünkü sağlıksız şartlarda üretilen gıda maddesi yumurta vatandaşı da tehtid eder, işletmeleri de tehtid eder.
-Başkanım özellikle belirtmek istediğiniz bir şey var mı sektör hakkında ?
Biz içinden kırılırsa hayatın başladığı, dışından kırılırsa beslenmenin başladığı bir yumurta mucizeden bahsediyoruz. Bu mucizeyi en sağlıklı şekilde tarladan tavaya, en sağlıklı şekilde üretme gayreti içerisindeyiz. Bunu insanlarımız güvenilir şekilde ambalajında etiket bilgisi doğru ürünleri aldığı müddetçe hiçbir kaygısı sakıncası olmaz. Hiçbir yumurtayı farklı gözle görmesin. En yakınındaki marketteki etiket bilgisi doğru yumurtaları çocuğuna ailesine yedirsin. Hiçbir yumurtanın birbirinden farkı yoktur. Sadece tazeliğine dikkat etsin. Ve aldanıp satıcının beyanı ile her yumurtayı organik zannetmesin. Gezen tavuğun farklı olduğunu zannetmesin. İnsanlar kendini eve hapsedip, gezen tavuk yumurtasından şifa beklemesin. İnsanlar spor yapsın. Her türlü yumurta besleyicidir. Protein kaynağıdır. Bu yumurtaya fiyatı ile değer biçmesinler. Yumurtadan mahrum kalmasınlar.
(VİP HABER ÖZEL- DURDU ASLANTAŞ)
-Yumurta sektöründe Kayseri’nin payı nedir?
Yumurta sektöründe Kayseri’nin payı, oran vermek ne kadar doğru olur bugün için tam bilmiyorum. Bayağı bir kan kaybettik son 10 senede. Bundan 5 sene önce Türkiye’nin ilk 5’indeydik. Şuanda diğer iller yatırım alınca Kayseri biraz daha şu son 2 ayı saymazsak krizi ön gördüğü için yatırıma odaklanmadı. Yatırıma odaklanmayınca Türkiye genelinde biraz daha 7.8 sıraya geriledi. Şuanda 3 buçuk milyon yumurtlayan hayvanımız var. Bu yeni yatırımda öncelikli bölgeler Mardin’dir, Diyarbakır’dır, Gaziantep’tir buralara verilen öncelikten dolayı ilerlemesi ile biz geride kaldık. Yoksa normalde geriye gitmedik.
-Başkanım Yumurta üreticisinin sorunları nelerdir?
Yumurta üreticisinin bir sorunu var o da yumurtası para etmiyor. Onun da kaynağına indiğimiz zaman arz talep dengesinde arzı yönetemediğinden. Yani şuan da tüccarın belirlediği fiyat üzerinden vermek zorunda. Üretici ürettiği ürüne 10 lira diyemiyor. Bununda ürettiği maliyetin biraz üzerine çıktığında yumurta pahalı oluyor. Maliyetin altına düştüğü zaman üretici zarar ediyor. Bu maliyetin düşmediği zamanda bunu 17 ay yaşadık. 17 ay resmen zarar ettik. Ortalaması 36 kuruşa malettik, 28 kuruşa sattık resmi olarak. Lakin son 2 ayda maliyetimize gelen artışlarla paralel olarak can havliyle batan sek- tör ürününe zam yaptı. %100 zam yapıldı diye bir şey var. Böyle bir algı var. Lakin yumurtaya %100 zam geldi diyebilmek için başlangıç fiyatına bak- mak lazım. Başlangıç fiyatımız %50 zarar ediyorsa %100 zam ge- lince maliyetine çıkar. Zam ge- lince üretici %15 kar etti. Ve bugün tekrardan 57 kuruş mali- yetimiz olan yumurtamız 53 ku- ruşa bizden çıkışı oldu.
-Kış ayları ile birlikte yumurta fiyatları artışa geçiyor bu kez pandemi ile zirve yaptı bunun nedeni nedir?
Yem girdilerindeki artış. Dünya piyasasındaki hammadde fiyatının artışı ile beraber soya üzerinde ithal edeceğimiz ürün yelpazesi daraldığı için fiyatlar ani yükseldi. Çin’in Hindistan’ın, Avrupa birliğinin özellikle de protein kaynaklarını depolamasındaki istek dünya hammadde piyasasında daralma oluşturdu. Bu daralmadan kaynaklı Amerika ve Arjantin üzerindeki ihracatı biraz kısma oldu. Bizim hammaddeye ulaşmmamız daralınca fiyatlar pik yaptı. -Bu yükseliş devam edecek mi? Yok yükseliş devam etmeyecek. Etmeyecek derken bizim ham maddedeki artık son zamanlara yaklaştık. Mart’a kadar Nisan’a kadar ham maddemiz bizim sezon sonudur. Fiyatların pik yaptığı dönemdir. Bu fiyatların pik yaptığı dönemde ham maddecilerin daha da artacak düşüncesi ile piyasaya arzı daralır. Arz daraldıkça fiyat artar. Toprak Mahsulleri Ofisi eğer zamanında piyasaya ürün sürer veya açıklama yaparsa ham maddeciler, Şu anda hammaddemiz yeter piyasaya sürülmediğinden artıyor. Ham madde piyasaya sürülürse artış beklemiyoruz. Şuan da göstergeler iyi gidiyor. Lakin bilmediğimiz bir konuda ham madde fiyatları yükselirse ona diyeceğimiz bir şey yok. Bizim yumurtamızın fiyat artışı ham madde fiyatı ile paralel değil. Ters orantılı da olabilir. Ham maddemiz artarken yumurta fiyatımız düşebiliyor. Bugünlerde Cumhurbaşkanının gıda fiyatlarına müdahale etmesi bizde tedirginlik uyandırdı ama biraz önce gelirken ihracat genel müdür yardımcısı ile görüştüm. Böyle bir şey var mı dedim yok dedi.
-Peki bu fiyat konusu niye bu kadar gündemde tutuluyor?
Biz yumurtaları beyaz 63-72 gram large sınıfı üzerinden konuşuyoruz. Biz bunun üzerinden şu dakika itibari ile zararına piyasaya sürüyoruz. 57 kuruş maliyet, 53 kuruş piyasaya arz. Lakin piyasa da sarı kabuk gezen tavuk yumurtası, köy yumurtası olduğundan dolayı bunların fiyatı pahalı. Bu fiyattan dolayı vatandaş şikayet etti. Bir de ani yükseliş olduğu için tepki var. Bir de aralık ayında yıllık enflasyon rakamları açıklanacağı için muhalefet olsun medya olsun hükümete karşı bir isyan mı deyim kazan kaldırma mı deyim veya da şikayet konusunu ayyuka çıkarttılar.
-Gerçekten yumurta da belirtildiği kadar artış var mı?
Bütün eleştiri 1 hükümetin yıllık enflasyona nasıl diyeyim dengeleme muhalefetin de bu ekonomik pahalılığın faturasını yumurtaya kestiler. Yumurta üzerinden tartışma yapıldığı için yumurta bu kadar ön planda. Yoksa yumurtada aşırı artış yok.
-Başkanım, yumurta üreticisinden çıkış fiyatı ile komisyoncu ve market fiyatları arasında nasıl bir fark var ?
Son günlerdeki flaş konu bu. Üreticiden maliyetin altına çıkıyor dediğimiz beyaz yumurta, sarı evet biraz daha masraflı olduğu için bir tık daha maliyetli. Mesela 57 kuruşa beyaz large yi malediyoruz. 59 kuruşa belki 60 kuruşa sarıyı malediyoruz. Lakin pazara giderken üreticiden çıkış fiyatı 70 kuruş sarı yumurta sarı yumurta kazanıyor beyaz yumurta zarar ediyor. 70 kuruşa üreticinin pazara sunduğu ambalaj gideri, nakliye gideri, aracı karı, market karı derken 90-95 kuruş olması lazım. 90-95 kuruştan sonraki fiyatlar beyaz large için pahalıdır. 1 liranın üzerindeki fiyatlar pahalıdır, gereksizdir. Haaa sertifikası varsa organik olabilir. Onun maliyetleri daha yüksektir istediği fiyata satabilir. Tüketici de istediği fiyata alabilir. Onlara ödediği 1.5 liralık rakam bizim pahalı rakamlarımız değildir. Eğer ki bizim yumurtamız o rakamlara satılıyorsa pahalıdır. Burada bir satıcının tezgahtarın haksız karı vardır. Şu gün itibari ile beyaz large yumurtamız marketlerde 85 kuruşa bulunabilir. Buna kimse itiraz edemez. O da bizim zarar rakamımızdan dolayı 85 kuruş bu marketlerde doğaldır normaldir. Lakin aynı yumurtayı 1 liraya, 1.5 liraya satıyorsa başka bir market veya pazar burada tüketici haklı olarak isyan edebilir. Devlette onun tedbirini alıyordur. Onlara tedbir alırken biz eziliyoruz.
-Yumurta pahalı ama yumurta sektöründe bir daralma var bunu neye bağlıyorsunuz ?
Pahalılığın kaynağı sektörün daralması. Biz 17 ay önce bugünü işaret ettik. Bu Irak krizi ile başlıyor. 2019’un 5. Ayı. Irak ithalatı durdurdu biz yarı fiyatına sattık. Biz yarı fiyatına satarken aynı şu ifadeleri kullandık. Dedik ki “Bu sektör batıyor, bu sektör daralıyor, zararına veriyor. Yakın zamanda yumurtayı 1 liraya yersiniz” . Ama bizim yakın zamanda dediğimiz 17 ay sürdü. 17 ay sonunda biz artık bittik. Krediye boğulduk. Evimizi sattık, arabamızı sattık, her şeyi sattık. Yeme ve ham maddelere zam geldiği için bir refleks ile zam yaptık. Zam yapınca evet vatandaş da bizim zarar ettiğimizi biliyorlardı. Artışın kaynağı sektörün daralmasından kaynaklı.
-Organik yumurta, gezen tavuk yumurtası gibi bir çok terim var. Bunlar ne kadar inandırıcı ve farkları nelerdir ?
Bizim birkaç sene önceki işaret buyurduğumuz asıl temel burası. Hiçbir yumurtanın birbirinden farklı olduğunu kanıtlayan bilimsel bir çalışma yok. Organikte şu özellik var. Hayvanın GDO’suz yemle beslenmesi lazım. Hiçbir zirai ilaç kullanılmayan tarlada, hiçbir zirai ilaç kullanılmamış ürün elde edilen yemle beslenmesi lazım. Hayvanının hiçbir şekilde ömrü boyunca ekstra vitamin ve mineral almaması lazım. Şimdi var olduğu iddia edilen Türki- ye’de 2 tane fabrikada üretilen ithalatı dahi GDO’suz mısır, GDO’suz küsbeler, soya fasulyeler ki bu binde bir ihtimal o kadar zor ve karayoluna 400 metre yakın olmayan çiftliklerden üretilen, hayatı boyunca zirai ilacın kullanıldığı tarlanın yanında dahi olmamış olmalı. Ne hayvanın barınağına ne de yemine. Evet bunlar olursa bunlar organiktir. Sertifikası olur. Sertifikasyon kuruşlarının verdiği belge olur. Türkiye çapında bir yıl boyunca organik üretim 10 milyonu bulmuyor. 10 milyonu İstanbul bir günde tüketiyor. Düşünün bütün marketlerde var anlamıyla. Şimdi isim vermeyeyim bir ilde organik tavukçular birliği diye bir birlik kurdular, 36 tane arkadaş haftalık 600 bin tane üretimi var. Şimdi dışarıdan yumurta alıp da orga- nik yumurta gönderdiklerini söylüyorlar. Dışarıdan aldıklarının ne kadar organik olduğunu siz değerlendirin.
-Başkanım fiyatlar düşer mi düşerse yeniden ne zaman düşer ?
Şuan da zaten devletimizin çalışmaları da bu yönde. Bizim de rahatsız olduğumuz bu pahalılığı önleye- ceğiz, çalışması var. Bu çalışma neticesinde biz zaten zarar ediyoruz. Bu saatten sonra düşmesi bizi tama- men batırır. Düşme olması için devletin bize yem desteği vermesi lazım. Şuanda da öyle bir destek yakın zamanda gözükmüyor. Bu fiyat artışından dolayı ihracatı kısarım tehtidi ile evet fiyatlar düşer. İhtimal dahilinde. Ama o zaman da ben batarım. Sen 1 ay ucuz yumurta yersin tüketici olarak. Ama ben battıktan sonra 2 liraya yumurta yersin. Bugünde olduğu gibi. Geçmişte hatırlarsınız 5 TL’ye 30’lu ambalajlı yumurta satıldı Düvenönü'nde. Biz o gün dedik ki biz batıyoruz. Yarın bir gün bunun bedelini ödersiniz. Ki ödüyoruz şuan da tüketici olarak. 17 ay biz zarar ettik, battık. Vatandaş gerçekten değerinin altında yedi . Ama şimdi değerinin üstünde diyemiyorum. Değerinde yumurta yedi. Bunun ortalamasını yıl ortalamasını yemiş olsaydı ben batmazdım. Üretici de şimdi hala 25 TL’ye yumurta yiyordu. Bugün şu an da 25 TL’ye yumurta yersen Ben gene batarım. Vatandaşların bugünlerde 28 TL ile 30 TL arasında yumurta yemesi lazım. Benden de 18 TL’ye bu yumurtanın çıkması lazım. Ben 18 TL’ye satarsam 27 -28 TL’ye kadar ambalaj, nakliye, aracı karı, market karını koyduğumuz zaman 27- 28 TL bu yumurta için normal fiyat.
-Başkanım tesis olarak kapasiteniz nedir ?
300 bin adet üretimimiz var. 300 bin adette fason üretim yaptığımız tedariğini sağladığımız, yumurtasını aldığımız yerler var. Toplamda günlük 600 bin adet yumurtaya hükmediyoruz.
-Başkanım son olarak küçük ölçekte bu işe girmek isteyenlere tavsiyeleriniz nelerdir. Zaten şimdiki bu fiyat artışının temelinde de bu küçük ölçekli işletmeler var. Evet herkes yumurtaya güvensizliğinden bahçesinde bağında tavuk yetiştirmek istiyor. Saygıyla karşılıyoruz. Arkadaşım bağında bahçesinde aynı tavuğu yetiştiriyor. Ama 100 tavuktan 60-65 yumurta anca alıyor. Sebebi ise yemi veremediğinden. Ev artıklarından bahçe artıklarından beslenmesi. Bir hayvan protein, enerji, ısı dengesini sağlayamadığı için yumurtlamaz. Şimdi üşüyen hayvan ne kadar yerse yesin kendini ısıtması için kullandığı için yumurta yapamaz. Tülüğe bu yüzden girer. Şimdi herkes fabrikasında, bağında, bahçesinde doğal yumurta yapacağım diye küçük ölçekli yumurta yapıyor. 300 tane 500 tane yapanlar da var. Bunlar bizim yemi yedirmediği sürece yumurtlatamıyorlar. Şimdi 10-15-20 tane tavuk bahçe tavukçuluğudur. Hepsine saygımız var. Bizim evimizde salça yaptığımız gibi, turşu yaptığımız gibi yapabilir. Lakin, iş boyutu düşünüp 300- 500 -1000 1500 yapacağım diyorsa tavsiyem şudur ki pazarını ayarlamadan bu işe girmesinler. Son 6 ay da 1 sene de evet gezen köy tavuğuna rağbet olduğu için fiyat artışı var. Karlı gözüküyor. Ama bunu gerçekten o kar için yapıyorsan meşakkati de çok ağır. Ve ondan sonra sistem şuna kayıyor. Bizim işletmelerden alınan yumurtalar gezen tavuk diye satılıyor. Burada bir aldatmaca var. Bunu il müdürlüğünün, bakanlığın denetlediği her işletme bizim işletmemizdir. 50 tavuğu da olsa, 500 tavuğu da olsa 5 milyon tavuğuda olsa bizim ilgilenmemiz gereken yumurtadır. Lakin kayıt dışı küçük işletmeler sağlıksız ortamlarda yapıyorsa, bu bizim rakibimizdir. Çünkü sağlıksız şartlarda üretilen gıda maddesi yumurta vatandaşı da tehtid eder, işletmeleri de tehtid eder.
-Başkanım özellikle belirtmek istediğiniz bir şey var mı sektör hakkında ?
Biz içinden kırılırsa hayatın başladığı, dışından kırılırsa beslenmenin başladığı bir yumurta mucizeden bahsediyoruz. Bu mucizeyi en sağlıklı şekilde tarladan tavaya, en sağlıklı şekilde üretme gayreti içerisindeyiz. Bunu insanlarımız güvenilir şekilde ambalajında etiket bilgisi doğru ürünleri aldığı müddetçe hiçbir kaygısı sakıncası olmaz. Hiçbir yumurtayı farklı gözle görmesin. En yakınındaki marketteki etiket bilgisi doğru yumurtaları çocuğuna ailesine yedirsin. Hiçbir yumurtanın birbirinden farkı yoktur. Sadece tazeliğine dikkat etsin. Ve aldanıp satıcının beyanı ile her yumurtayı organik zannetmesin. Gezen tavuğun farklı olduğunu zannetmesin. İnsanlar kendini eve hapsedip, gezen tavuk yumurtasından şifa beklemesin. İnsanlar spor yapsın. Her türlü yumurta besleyicidir. Protein kaynağıdır. Bu yumurtaya fiyatı ile değer biçmesinler. Yumurtadan mahrum kalmasınlar.
(VİP HABER ÖZEL- DURDU ASLANTAŞ)
Yorumlar
Kalan Karakter: