Sünnet İçin En Uygun Yaş Hangisi?

Sünnet her yaşta uygulanabilse de çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimi göz önünde bulundurularak planlanmalıdır. Central Hospital Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali İhsan Anadolulu, özellikle 2-6 yaş arasındaki dönemin, çocukların psikolojik gelişimi açısından mümkün olduğunca tercih edilmemesini öneriyor. Sağlık açısından herhangi bir engeli bulunmayan bebeklerde ise yenidoğan döneminde sünnet güvenle yapılabiliyor.

Yaz Aylarında Sünnetin Avantajı Var mı?

Yaz aylarında okul tatili sayesinde çocukların dinlenmeye ve iyileşmeye daha fazla zaman ayırabilmesi önemli bir avantaj sağlıyor. Ancak sıcak hava nedeniyle artan terleme ile deniz ve havuz kullanımı gibi etkenler, yara bakımının daha özenli yapılmasını gerektiriyor. Bu nedenle ailelerin hekim önerilerine eksiksiz uyması büyük önem taşıyor.

Sünnet Sonrasında Nelere Dikkat Edilmeli?

Sünnet sonrası ilk günlerde hafif şişlik, kızarıklık ve az miktarda sızıntı normal kabul edilir. Central Hospital Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali İhsan Anadolulu'na göre iyileşme sürecinin sorunsuz ilerlemesi için şu noktalara dikkat edilmelidir:

·       İlaçlar ve pansuman önerilen şekilde uygulanmalıdır.

·       Sünnet bölgesi temiz ve kuru tutulmalıdır.

·       Terlemeyi artıracak kalın kıyafetler yerine bol ve pamuklu giysiler tercih edilmelidir.

·       Doktorun önerdiği süre boyunca deniz ve havuza girilmemelidir.

·       Bisiklet, scooter ve benzeri bölgeye baskı oluşturabilecek aktivitelerden iyileşme tamamlanıncaya kadar kaçınılmalıdır.

·       Şiddetli kanama, kötü kokulu akıntı, yüksek ateş veya giderek artan şişlik gibi durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yaz tatili, çocukların iyileşme sürecini daha rahat geçirmeleri açısından uygun bir dönem olabilir. Ancak başarılı bir sünnet süreci için mevsimden çok; doğru yaşta planlama yapılması, işlemin steril hastane koşullarında uzman hekim tarafından gerçekleştirilmesi ve ameliyat sonrası bakım kurallarına uyulması büyük önem taşıyor.

HAVUZLAR

Yaz aylarında sıkça tercih edilen havuzlar,  hijyen koşullarının yetersiz olması durumunda  impetigo gibi bakteriyel enfeksiyonlar ve cilt ile gözleri etkileyebilen adenovirüs kaynaklı viral enfeksiyonların da bulaşmasına neden olabiliyor.  Özellikle kalabalık olan havuzlarda fazla zaman geçirilmesi ve cildin uzun süre suyla temas etmesi bu tarz enfeksiyonların bulaşmasını kolaylaştırıyor. Diğer yandan klorlu suda uzun süre kalmak ciltte su kaybına bağlı olarak kuruluk, gerginlik ve tahrişe de yol açabiliyor.

Nasıl önlem almalı?

Çok kalabalık ve hijyen koşullarının düşük olduğu havuzlarda yüzmeyin.

Havuzda uzun süre kalmamaya özen gösterin.

Havuzdan çıktıktan sonra zaman kaybetmeden duş almaya dikkat edin.

HAVUZ KENARLARI, ŞEZLONGLAR, DUŞAKABİNLER

Havuz kenarları ile duşakabin gibi ortak kullanım alanlarında terlik olmadan çıplak ayakla dolaşılması, şezlongların havlu serilmeden kullanılması cilt sağlığını tehdit edebiliyor. Bu hatalar, Human Papilloma Virüsü’ne (HPV) bağlı siğillerin ve molluskum kontagiozum başta olmak üzere viral enfeksiyonların bulaşmasına yol açabiliyor. Siğiller en sık ayak altı, gövde ve yüz gibi bölgelerde ortası siyah noktasal kanama odakları içeren kabarıklıklar şeklinde görünürken, molluskum ise ortası göbekli ve çukur, çevresi deriden daha kabarık şişlikler şeklinde kendini gösteriyor. Cilt bariyerinin bozulduğu durumlarda basit bir temas bile bu virüslerin bulaşmasını kolaylaştırıyor.

Nasıl önlem almalı?

Havuz kenarı ve duşakabin gibi ortak alanlarda çıplak ayakla dolaşmayın.

Terlik ve havlu gibi kişisel eşyaları ortak kullanmamaya dikkat edin.

Şezlongları havlu sermeden kullanmayın.

Deride çizik ve sıyrık gibi durumlarda virüsler daha kolay bulaşabileceğinden el ve ayak hijyenine özen gösterin.

KLİMALAR

Yaz aylarında serinlemek için sıkça kullandığımız klimalar ortamın nem oranını düşürerek cildin su kaybetmesine neden olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun özellikle kuru ve hassas ciltlerde sorun oluşturabileceğini belirterek, “Uzun süre klimalı ortamlarda bulunmak cilt bariyerini zayıflatabilir ve bunun sonucunda ciltte hassasiyet artışı, gerginlik, kızarıklık, küçük çatlaklara bağlı irritasyonlar gelişebilir” uyarısında bulunuyor.

Nasıl önlem almalı?

Gün içinde cilt bariyerini destekleyen nemlendirici kullanmayı alışkanlık edinin.

Her gün 2–2,5 litre su içmeye özen gösterin

Klimalı ortamlarda doğrudan hava akımına maruz kalmayın.

Mümkünse ortamın nem dengesini korumak için aralıklı havalandırma sağlayın.

AŞIRI SICAK HAVA

Aşırı sıcak hava damarların genişlemesine, kılcal damarların belirginleşmesine ve rozasea hastalığında ataklara yol açabiliyor. Melazmaya (kahverengi cilt lekelerine) yatkın kişilerde güneşin ve zararlı ultraviyole ışınlarının yanı sıra aşırı sıcaklık da leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Sıcak havanın etkisiyle ciltte oluşan su kaybı pul pul dökülme, kaşıntı ve hassasiyet gibi sorunlar oluşturabiliyor.

Nasıl önlem almalı?

Özellikle rozasea sorununuz varsa cildinizi ani hava değişimlerinden koruyun. Aşırı sıcak ve aşırı soğuk ortamlarda bulunmamaya çalışın.

Melazmaya yatkınsanız güneşten korunmak için şapka, gözlük ve düzenli güneş kremi kullanmayı ihmal etmeyin.

YOĞUN TER BİRİKİMİ

Yaz aylarında yoğun terleme malassezia furfur gibi mantar türlerinin çoğalmasına ve bunun sonucunda cilt lekeleri ile gözeneklerin tıkanmasına yol açabiliyor. Aşırı sıcaklara ek olarak yoğun güneş kremi kullanımı da terlemeyi artırarak komedon (siyah nokta) oluşumunu tetikleyebiliyor.

Nasıl önlem almalı?

Cildinizi her akşam terden ve krem artıklarından arındırın.

Çok yoğun terleme problemi yaşıyorsanız, mantar oluşumunu engellemek için antifungal (mantar önleyici) etki gösteren şampuanları haftada bir veya iki kez vücudunuz için kullanabilirsiniz.

PARFÜMLER

Yaz aylarında boyun, dekolte ve el bileklerimize sıktığımız parfümler güneş ışınlarıyla birleşince ciltte leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, “Özellikle narenciye, portakal ve limon gibi turunçgillerden zengin kokular güneş altında o bölgede lekelenmeye, damarlanma oluşumuna, bazen de ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir” diye konuşuyor.

Nasıl önlem almalı?

Leke oluşumunu ve alerjik reaksiyonları önlemek için parfümleri cildiniz yerine kıyafetlerinize sıkmayı alışkanlık edinin.

CEP TELEFONLARI

Günlük hayatın vazgeçilmez parçası haline gelen cep telefonları, yalnızca iletişimi değil cilt sağlığını da etkileyebiliyor. Telefon yüzeyinde biriken bakteri ve kirler, yaz aylarında artan terleme ve sıcaklıkla birleştiğinde ciltte yağ dengesinin bozulmasına neden olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun ciltteki gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırarak özellikle yanak ve çene bölgesinde sivilce ile siyah nokta oluşumunu artırabileceğini belirtirken, “Telefon ekranlarından yayılan görünür ışığın da ultraviyole ışınlarıyla birlikte ciltte leke oluşumuna katkıda bulunabileceği düşünülmektedir” uyarısında bulunuyor.

Nasıl önlem almalı?

Telefon ekranını düzenli olarak temizleyin ve mümkünse dezenfekte edin.

Uzun görüşmelerde kulaklık veya hoparlör kullanarak telefonun yüzle temasını azaltın.

Cildinizi temiz tutun, terledikten sonra yüzünüzü yıkayın ve hafif, gözenekleri tıkamayan ürünler kullanmaya özen gösterin.

Demir oksit filtresi içeren ve mavi ışığa karşı da koruma sağlayan güneş kremlerini tercih etmeniz, cep telefonu ve bilgisayar ekranlarından yansıyan görünür ışığa karşı da koruma sağlayacaktır.

 Sıcak hava, yüksek nem ve deniz-havuz sezonuyla birlikte dış kulak yolu enfeksiyonlarında artış yaşanıyor. Central Hospital Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Halide Öztürk Yanaşma, yaz aylarında kulak sağlığını korumak için alınabilecek basit önlemlerin enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.

Yaz mevsimiyle birlikte deniz, havuz ve açık hava aktiviteleri günlük yaşamın vazgeçilmezleri arasında yer alırken, sıcak hava, nem ve suyla sık temas kulak sağlığını da tehdit edebiliyor. Özellikle dış kulak yolu enfeksiyonları ve kulak mantarı vakalarının yaz aylarında belirgin şekilde arttığını belirten Op. Dr. Halide Öztürk Yanaşma, erken alınacak önlemlerle bu risklerin büyük ölçüde önlenebileceğini ifade ediyor.

Yaz Aylarında Kulak Sağlığını Korumak İçin 8 Önemli Öneri

1. Deniz ve havuzda uzun süre kalmayın.
Kulak kanalında uzun süre kalan su, doğal koruyucu yapının bozulmasına neden olabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.

2. Yüzdükten sonra kulaklarınızı kurulayın.
Kulağın dış kısmını yumuşak bir havluyla kurulayın ve başınızı yana eğerek içeride kalan suyun dışarı çıkmasını sağlayın.

3. Temiz su kaynaklarını tercih edin.
Hijyenik olmayan havuzlar ve kirli deniz suları enfeksiyon riskini artırabilir. Ayrıca çok soğuk suya ani girişlerden kaçınılması önerilir.

4. Gerekirse kulak tıkacı kullanın.
Özellikle sık yüzenler ve daha önce kulak enfeksiyonu geçiren kişiler için kulak tıkaçları koruyucu olabilir. Tıkaçların her kullanım sonrası temizlenmesi önem taşır.

5. Pamuklu çubuklarla kulak temizlemeyin.
Pamuklu çubuklar kulak kirini daha derine iterek tıkanıklık ve enfeksiyona yol açabilir. Gerektiğinde kulak temizliği sağlık profesyonelleri tarafından yapılmalıdır.

6. Kulaklık kullanımını sınırlayın.
Uzun süreli kulaklık kullanımı, özellikle sıcak havalarda kulak içinde nem oluşmasına neden olarak mikroorganizmaların çoğalmasını kolaylaştırabilir.

7. Kulağınızı nemli bırakmayın.
Duş, deniz veya havuz sonrasında kulağın uzun süre nemli kalması dış kulak yolu enfeksiyonları için uygun bir zemin oluşturabilir.

8. Ağrı, kaşıntı veya akıntıyı ihmal etmeyin.
Kulakta ağrı, tıkanıklık hissi, kaşıntı ya da akıntı gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulmalıdır. Özellikle çocuklarda enfeksiyonlar daha hızlı ilerleyebilir.

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının, Nairovirüs grubuna ait bir virüsün neden olduğu, ateş ve kanama bulgularıyla seyreden ciddi bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.

Hastalık 30 farklı kene türü tarafından taşınabiliyor

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, şu bilgileri verdi:

“İlk kez 1944 yılında Kırım’da tanımlanan hastalık, daha sonra Kongo’da da görülmesi nedeniyle bu iki bölgenin adıyla anılmaktadır. Asya, Afrika, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da yaygın olarak görülen hastalık, yaklaşık 30 farklı kene türü tarafından taşınabilmektedir. Türkiye’de ilk vaka 2002 yılında tespit edilmiş olup, özellikle Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde vaka sayılarında artış gözlenmektedir.”

En yaygın bulaşma yolu: Kene ısırması

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, hastalığın bulaşma yollarının net olduğunu ancak yalnızca kene ısırmasıyla sınırlı olmadığını belirterek şu bilgileri paylaştı:

“KKKA’nın en sık bulaşma şekli, virüsü taşıyan kenelerin insanı ısırmasıdır. Özellikle kırsal bölgelerde ve hayvancılığın yoğun olduğu alanlarda risk artmaktadır.

Enfekte hayvanlarla temas da risk oluşturuyor

Virüs taşıyan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kanı, dokuları veya vücut sıvılarıyla temas edilmesi hastalığın bulaşmasına neden olabilir. Hayvanlar çoğu zaman hastalığı belirti göstermeden geçirebildiği için dikkatli olunması gerekmektedir.

İnsanlar arasında da bulaşabiliyor

KKKA hastalarının kanı, vücut sıvıları veya dokularıyla doğrudan temas edilmesi durumunda hastalık insandan insana da bulaşabilmektedir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının ve hasta yakınlarının gerekli koruyucu önlemleri alması büyük önem taşımaktadır.”

Kene ısırdığında kritik saatlere dikkat!

Kene tutunmasının ardından ortaya çıkabilecek belirtilerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Bozkurt, yüksek ateş ve kas ağrısı gibi şikâyetlerin ciddiye alınması gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Bozkurt, KKKA’nın en sık görülen belirtilerini şöyle sıraladı:

Yüksek ateş

Şiddetli baş ağrısı

Kas ve eklem ağrıları

Halsizlik

Bulantı ve kusma yer alırken, ileri evre vakalarda ciddi kanamalar da görülebilmektedir.

Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ısırması sonrasında özellikle kuluçka süresi olan ilk 3 günlük dönem büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte ortaya çıkan belirtiler vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir” dedi.

Yapışan keneye kolonya dökmeyin, yakmayın

Toplumda yaygın olarak uygulanan bazı yöntemlerin ciddi riskler taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Fatma Bozkurt, kenenin üzerine kolonya dökmek, sigara bastırmak ya da yakmaya çalışmak gibi müdahalelerin son derece yanlış olduğunu söyledi.

“Kene üzerine kimyasal madde dökülmesi veya yakılmaya çalışılması sırasında kene kusabilir ve taşıdığı enfekte sıvıyı insan vücuduna aktarabilir. Bu durum enfeksiyon riskini artırır” diyen Prof. Dr. Bozkurt, kenenin uygun yöntemlerle ve mümkünse sağlık kuruluşlarında çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Keneden korunmak için bu tavsiyelere kulak verin

Kene tutunmasını önlemenin en etkili yolunun doğru kıyafet seçimi olduğunu belirten Prof. Dr. Bozkurt, şu önerilerde bulundu:

Kırsal alanlara giderken uzun kollu ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli.

Pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı.

Otların ve çalıların yoğun olduğu bölgelerde dikkatli olunmalı.

Açık alandan dönüşte vücut düzenli olarak kene açısından kontrol edilmeli.

Böcek kovucu spreylerden yararlanılabilir.

Her kene KKKA taşımaz ama tedbir şart

Her kenenin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’ne neden olmadığını belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, buna rağmen tedbirli davranmanın önemine dikkat çekti.

Özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, veteriner hekimler, kırsal bölgelerde yaşayanlar ile piknik yapan ve doğa yürüyüşlerine katılan kişiler risk grubunda yer alıyor.

Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ile temas halinde panik yapılmamalı ancak belirtiler dikkatle izlenmeli ve gerekli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır. Erken farkındalık ve doğru müdahale, hastalığın seyrinde büyük önem taşımaktadır” dedi.